आदिवासी नृत्य (ढेमसा)

 ओरिसातील हे अनोखे लोकनृत्य केवळ शरीराच्या हालचालींबद्दल नाही तर ते अद्वितीय केशरचना, पारंपारिक वेशभूषा, गट रचना, स्टेपिंग पॅटर्न इत्यादी एकत्र करते. हे पार्श्वभूमीत विशिष्ट लोकसंगीताने वाजवले जाते. हा एक साधा नृत्य प्रकार आहे जो ओडिशातील आदिवासींच्या जीवनातील साधेपणाचे प्रतिबिंब आहे. धेमसा हा केवळ विशेष प्रसंगी आणि सणांपुरता मर्यादित नाही तर तो आदिवासी लोकांच्या दैनंदिन दिनक्रमाचा एक भाग आहे. स्थानिक आदिवासी लोकांच्या म्हणण्यानुसार, हे त्यांना कठोर परिश्रम केल्यानंतर शारीरिकरित्या आराम करण्यास मदत करते आणि मनोरंजनाचे मुख्य स्त्रोत देखील आहे. हे एक सामूहिक नृत्य असल्याने, आदिवासी समाजातील लोकांना एकत्र येण्यास आणि बंधुत्वाची आणि सौहार्दाची भावना वाढवण्यासही ते मदत करते. धेमसा हा त्यांच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे जो मुलाच्या जन्मानंतर उत्सवाचा एक भाग म्हणून केला जातो. दुसरीकडे, कुटुंबातील सदस्याच्या नुकसानीदरम्यान कुटुंबाला दुःखाचा सामना करण्यास मदत करण्यासाठी देखील याचा वापर केला जातो. विवाहादरम्यान याचे विशेष महत्त्व आहे कारण वधू आणि वर एकमेकांना मजबूत बंधनात बांधतात असे मानले जाते. ओरिसातील आदिवासी पाळत असलेल्या प्रत्येक परंपरेचा हा एक भाग आहे.

धेमसा नृत्यात समृद्ध कलात्मकता आणि खोल समुदाय संबंध आहे. हा नृत्य प्रकार महान तत्वज्ञानी "गोंडी पुणेम मुठवा पहांडी परी कुपर लिंगो" चे चित्र आहे. नर्तक एकमेकांना हात धरून किंवा इतर नर्तकांना त्यांच्या खांद्यावर आणि कंबरेला आलिंगन देऊन एक साखळी तयार करतात. हे मातीवर अनवाणी पायाने केले जाते आणि पृथ्वी मातेशी जोडले जाते आणि तिला नमन केले जाते.

धेमसा हा प्रत्येक व्यक्तीचा डान्स आहे ज्यामध्ये रेला करण्यासाठी तुम्हाला तज्ञ असण्याची गरज नाही, पायऱ्या सोप्या आहेत परंतु एकदा तुम्ही नाचायला सुरुवात केली की तुम्ही मंत्रमुग्ध व्हाल. हे लग्न समारंभांसारख्या प्रसंगी केले जाते आणि संपूर्ण रात्रभर अखंडपणे केले जाते. हा नृत्य प्रकार मुख्यतः गोंड आणि परधान जमातींद्वारे महाराष्ट्राच्या पूर्व विदर्भातील विविध भागांमध्ये आणि भारताच्या मध्य भागात केला जातो.